Απολιγνιτοποίηση και ελληνική κοινωνία

Ευρωπαϊκό πλαίσιο και κυβερνητικά σχέδια

«Κλείνουμε όλα τα ανθρακωρυχεία μας στη βόρεια Ελλάδα, νωρίτερα από τη Γερμανία» και από αυτή την κίνηση «βεβαίως, θα επωφεληθούν και γερμανικές εταιρείες». Όσον αφορά τους κατοίκους των περιφερειών που επηρεάζονται «θα πρέπει πλέον να βρουν κάτι άλλο να κάνουν». Αυτά δήλωσε στην εφημερίδα Bild ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υποσχόμενος πρόωρο κλείσιμο όλων των λιγνιτικών μονάδων της χώρας έως το 2028. Στην συνέχεια ο υπουργός ενέργειας Κώστας Χατζηδάκης δήλωσε ότι η απολιγνιτοποίηση θα έχει ολοκληρωθεί έως το 2023. 

Όλες αυτές οι ενέργειες γίνονται στα πλαίσια της προώθησης των πράσινων μορφών ενέργειας από την Ε.Ε. Ο μηχανισμός Δίκαιης Μετάβασης της Ε.Ε. θα χρηματοδοτήσει την προσαρμογή των κρατών-μελών στον στόχο για μηδενικές εκπομπές άνθρακα έως το 2050. Εδώ να σημειώσουμε ότι η Γερμανία και η Πολωνία θα κλείσουν τα αντίστοιχα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρισμού με λιγνίτη το 2038 και το 2050. Άρα βλέπουμε ότι η ελληνική κυβέρνηση σκοπεύει να προχωρήσει με πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς από αυτούς που απαιτούνται από το θεσμικό πλαίσιο της Ε.Ε.

 

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Καταρχάς να πούμε ότι ο μηδενισμός των εκπομπών άνθρακα είναι κάτι που πρέπει να υλοποιηθεί. Η κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν είναι κάποια επινόηση. Από το 1750 έως το 2000 η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη ήταν 1 βαθμός. Πλέον όμως ανά δεκαετία η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη είναι 0,2 βαθμοί. Άρα το πέρασμα σε πράσινες μορφές ενέργειας πρέπει να γίνει. Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι όμως πως αυτή η μετάβαση θα υλοποιηθεί ώστε να εξασφαλιστεί η ενεργειακή αυτάρκεια της Ελλάδας, οι δουλειές των εργαζομένων και το βιοτικό επίπεδο των τοπικών κοινωνιών.

 

Κοινωνικές επιπτώσεις

Το σύνολο των εργαζομένων της ΔΕΗ στους ΑΗΣ και τα ορυχεία λιγνίτη της Δ. Μακεδονίας και Πελοποννήσου είναι περίπου 7000 άτομα. Σε αυτούς πρέπει να προστεθούν άλλοι 3000 επαγγελματίες και εργαζόμενοι σε εταιρείες των οποίων η ύπαρξη συνδέεται με τις δραστηριότητες της ΔΕΗ στις συγκεκριμένες περιοχές. Επιπλέον για κάθε μία από αυτές τις θέσεις εργασίας δημιουργούνται 3,28 θέσεις στις τοπικες αγορές εργασίας. Για την ώρα πέρα από μια εθελούσια έξοδο 800-1000 υπαλλήλων της ΔΕΗ σε συμφωνία με την διοίκηση της ΓΕΝΟΠ δεν έχει ανακοινωθεί κάποιο σχέδιο για το που θα διοχετευθούν οι υπόλοιποι.

Πριν λίγες μέρες η κυβέρνηση διαφήμιζε ότι η λιγνιτική παραγωγή έπεσε στο μηδέν στις 7 του Ιούνη. Οι ενεργειακές ανάγκες της χωρας καλύφθηκαν εκείνη την ημέρα κατά 30% από εισαγωγές και κατά 40% από το Φυσικό αέριο. Πριν φτάσουμε να μπορούμε να μηδενίσουμε τη συνεισφορά του λιγνίτη πρέπει η ΔΕΗ να έχει εξασφαλίσει ότι μπορεί να καλύψει την ζήτηση με χρήση ΑΠΕ. Άρα η χώρα να μην εξαρτάται ενεργειακά από ιδιώτες, ξένα κέντρα και διακυμάνσεις τιμών του Φυσικού Αερίου.

Από ότι φαίνεται όμως το σχέδιο της κυβέρνησης είναι να διαλύσει την ΔΕΗ και όχι να φροντίσει να μετεξελιχθεί σταδιακά σε παραγωγό πράσινης ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή είναι τυχοδιωκτική και ευνοεί μόνο το ιδιωτικό κεφάλαιο που θα έρθει να καλύψει το κενό. Όμιλοι όπως τα ΕΛΠΕ και ο Μυτιληναίος έχουν επενδύσεις στην παραγωγή «πράσινης» και «μαύρης» ενέργειας. Άλλωστε το γεγονός ότι ιδιωτικές εταιρείες μπαίνουν δυναμικά σαν παίκτες στην αγορά της ενέργειας οφείλεται και στις σκανδαλώδεις ευνοϊκές ρυθμίσεις του κράτους που τις βοήθησε να γιγαντωθούν. 

Εδώ να πούμε ότι η τιμή του ρεύματος την περίοδο 2005-2016 ανέβηκε κατά 150%. Δεδομένης της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ, της παράδοσης της ενέργειας στους ιδιώτες και της ενεργειακής εξάρτησης κανείς δεν μπορεί να εξασφαλίσει ότι η τιμή δεν θα ανέβει και άλλο τα επόμενα χρόνια. Άρα εδώ πατάει η ανάγκη για αποκλειστικά δημόσιο πάροχο ηλεκτρικού ρεύματος με κοινωνικό έλεγχο.

Σημαντικό ζήτημα για τις τοπικές κοινωνίες είναι και το πως αποκατασταθούν τα εδάφη που έως τώρα χρησιμοποιεί η ΔΕΗ. Το κλείσιμο των εγκαταστάσεων της και των ορυχείων όποτε και να γίνει δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλειφθούν σαν κουφάρια. Τα ορυχεία πρέπει να επιστρωθούν ώστε να γίνουν καλλιεργήσιμη γη ή δασικές εκτάσεις και οι υπόλοιπες εγκαταστάσεις να αξιοποιηθούν με άλλους τρόπους.

Με πλαίσιο αιτημάτων που να πιάνει όλα τα παραπάνω πρέπει να αναπτυχθεί ένα ευρύτερο λαϊκό μέτωπο διεκδίκησης. Σε αυτό πρέπει να περιλαμβάνονται τα συνδικάτα των εργαζομένων της ΔΕΗ, τα τοπικά εργατικά κέντρα, οι δημοτικές αρχές και οι φορείς των κατοίκων των περιοχών που πλήττονται, το οικολογικό κίνημα, όλοι οι πολιτικοί και συνδικαλιστικοί φορείς με αγωνιστικό προσανατολισμό. Ακριβώς επειδή είναι μια εξέλιξη που θίγει άμεσα και έντονα ευρύτερα τμήματα του πληθυσμού, ειδικά συγκεκριμένων περιοχών, μπορεί να τραβήξει πολίτες και εργαζόμενους όλων των πολιτικών απόψεων και να αναπτύξει δυναμική που να ασκήσει σημαντική πολιτική πίεση στην κυβέρνηση ώστε μπορέσει να πετύχει νίκες.

 

Παραπομπές:

Όχι στην βίαιη απολιγνιτοποίηση της Μεγαλόπολης, του Θανάση Πετράκου, kommon.gr 12/6/2020

Οι επιπτώσεις της βίαιης απολιγνιτοποίησης, Αγωνιστική Συνεργασία Πελοποννήσου 10/6/2020

ergatiki_antipoliteusi

H Εργατική Αντιπολίτευση δρα, αγωνίζεται, μαθαίνει και ελπίζει στους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

14 + two =

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.