Κορονοϊός και οικονομία

Η εξάπλωση του κορονοϊού στην Ελλάδα και διεθνώς είναι σίγουρα το θέμα των ημερών. Παράλληλα με τις ραγδαίες αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών εμφανίζονται και τάσεις μείωσης των ρυθμών ανάπτυξης και επιβράδυνσης της οικονομίας λόγω της πανδημίας. Η αλήθεια είναι όμως ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης είχαν ήδη πτωτική τάση διεθνώς χωρίς βέβαια να έχουν γίνει αρνητικοί, δηλαδή να μιλάμε για ύφεση. Οι προβλέψεις που έχουν γίνει είναι βάση τριών σεναρίων εξάπλωσης του ιού. Του ήπιου, του μετριοπαθούς και του άσχημου.

 

Η περίπτωση της Ελλάδας

Το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) δίνει μια πρόβλεψη πτώσης ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ από 0.1% έως 0.9%. Όμως ήδη το 2019 η αύξηση του ΑΕΠ είχε κυμανθεί στο επίπεδο του 1.9% ενώ το τέταρτο τρίμηνο του 2019 παρουσίασε μείωση κατά 0,7%, σε σχέση με το τρίτο τρίμηνο 2019. Τα αντίστοιχα στοιχεία για τα προηγούμενα χρόνια είναι τα παρακάτω:

 

 

Βλέπουμε δηλαδή ότι η μεταβολή του ΑΕΠ στην Ελλάδα συνδέεται πολύ συγκεκριμένα με τις διακυμάνσεις στην Ευρωζώνη, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με το αφήγημα των κυβερνήσεων ότι τα μέτρα που πήραν στην οικονομία οδήγησαν στην αύξηση του ΑΕΠ. Η ελληνική οικονομία εμφανίζει μια σοβαρή αναπτυξιακή υστέρηση, παρά τους πρόσφατους θετικούς ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης. Ο κύριος λόγος της σχετικής ανθεκτικότητας της εγχώριας οικονομίας στις τάσεις επιβράδυνσης της Ευρωζώνης είναι η μεγάλη εξάρτηση της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας από την εγχώρια κατανάλωση, ενώ η βασική αιτία της περιορισμένης αναπτυξιακής δυναμικής της είναι η επενδυτική ανεπάρκεια σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ για το 2019. Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις οι υποσχέσεις της κυβέρνησης για φορολογικές ελαφρύνσεις, αύξηση επενδύσεων και αυξήσεις μισθών μοιάζουν μάλλον επισφαλείς. Τον Απρίλη έχουμε μάλιστα και την απελευθέρωση των πλειστηριασμών της πρώτης κατοικίας βάση των όσων έχουν ανακοινωθεί μέχρι τώρα.

 

Η εικόνα της διεθνούς οικονομία

 

Οι απώλειες της διεθνούς οικονομίας υπολογίζονται στο 1 τρις δολάρια για το 2020. Αντίστοιχα τα μοντέλα των προβλέψεων πατάνε πάνω στα τρία ίδια σενάρια εξάπλωσης του ιού. Ο μέσος όρος των τριών σεναρίων υπολογίζει την πτώση του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ διεθνώς στο 1.5% βραχυπρόθεσμα και 0.2% μακροπρόθεσμα λόγω μικρής μείωσης της παραγωγικότητας εργασίας και επανόδου της αυτοπεποίθησης στις αγορές αφότου ο ιός περιοριστεί.

Τρία σενάρια θνησιμότητας πληθυσμού και επιβράδυνσης της οικονομίας

Το χειρότερο σενάριο προβλέπει μείωση του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ στο 5% διεθνώς για το 2020 και μακροπρόθεσμα στο -0.6% κάνοντας μάλιστα την μακάβρια υπόθεση ότι το 60% της θνησιμότητας θα αφορά άτομα που βρίσκονται σε παραγωγική ηλικία.

Επιβράδυνση ΑΕΠ για το χειρότερο σενάριο εξάπλωσης του ιού.

 

Πάντως για άλλη μια φορά οι δείκτες μεταβολής του ΑΕΠ είχαν ήδη αρχίσει να πέφτουν σταδιακά πριν εμφανιστεί ο ιός. Αυτό δείχνει ότι η παγκόσμια οικονομία παρά την σταθεροποίησή της δεν είχε ξεπεράσει πλήρως την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 σε συνδυασμό με επιμέρους φαινόμενα όπως ο εμπορικός πόλεμος Κίνας-Αμερικής ή η άνοδος της τιμής του πετρελαίου λόγω και των συγκρούσεων στην μέση ανατολή.

 

 

Εκτακτα μέτρα

Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις η ΕΕ παίρνει μέτρα τόνωσης της οικονομίας. Σε περίπτωση υπέρβασης από τα κράτη μέλη των στόχων για τη έλλειμμα και το χρέος, η Κομισιόν δεν θα ζητήσει την λήψη πρόσθετων μέτρων από τις κυβερνήσεις τους. Επίσης αναλαμβάνει μια πρωτοβουλία επενδύσεων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του κορονοϊού, η οποία θα αποφέρει άμεσα στα κράτη μέλη 25 δισ. ευρώ για τη στήριξη των κλάδων της οικονομίας που πλήττονται ιδιαίτερα. Τα χρήματα θα προέλθουν από κοινοτικά κονδύλια, τα οποία τα κράτη μέλη δεν κατάφεραν να απορροφήσουν και λογικά θα τα έχαναν, γιατί θα επέστρεφαν στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Αντίστοιχα η ελληνική κυβέρνηση εξήγγειλε αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων σε επιχειρήσεις που διακόπτουν τη δραστηριότητάς τους λόγω κορονοϊού, αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους προς τις επιχειρήσεις και τα φυσικά πρόσωπα, ρευστότητα σε επιχειρήσεις που έχουν υποστεί σοβαρό πλήγμα στην οικονομική δραστηριότητά τους.

Φυσικά οι εργαζόμενοι και ο ελληνικός λαός πρέπει να πιέσουν ώστε να μην δουν συνέπειες στα εισοδήματά τους λόγω της ύφεσης και της αναστολής λειτουργίας των επιχειρήσεων. Κάποιες πρωτοβουλίες/εξαγγελίες που έχει κάνει η κυβέρνηση όπως οι 2.000 προσλήψεις στα νοσοκομεία και η στήριξη εργαζομένων με εξαρτημένη εργασία, όπου αναστέλλονται οι πληρωμές από επιχειρήσεις που πλήττονται από τον κορονοϊό να εφαρμοστούν και να ενισχυθούν. Να δοθούν έκτακτες άδειες με αποδοχές για όσους εργαζόμενους χρειαστεί να μείνουν σπίτι για τη φύλαξη παιδιών ή ασθενών είτε από μέτρα που έχουν να κάνουν με την αντιμετώπιση της επιδημίας (π.χ. κλείσιμο κτιρίων για απολυμάνσεις κ.τ.λ.) όπως και αν δεν μπορούν να δουλέψουν με εξασφαλισμένες συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας. Να παγώσουν οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας, οι διακοπές σε ηλεκτρικό ρεύμα και νερό λόγω χρεών. Παράλληλα να ενισχυθεί και άλλο το σύστημα υγείας με μόνιμο προσωπικό και να ληφθούν όλα τα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού ώστε να έχουμε όσο λιγότερους ασθενείς και τα θύματα γίνεται.

 

Παραπομπές:

-Morningstar’s View: The Impact of Coronavirus on the Economy, Karen Andersen 10/3/2020, www.morningstar.com

-Διέλυσε το αφήγημα της κανονικότητας στην οικονομία ο κοροναϊός, Θεοδωρής Λαπαναϊτης 12/3/2020, www.in.gr

-Διάγραμμα 1.14: Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση Ετησια Έκθεση 2019, Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ

ergatiki_antipoliteusi

H Εργατική Αντιπολίτευση δρα, αγωνίζεται, μαθαίνει και ελπίζει στους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

twenty − 16 =

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.