Ζερμινάλ

Ζερμινάλ ήταν η ονομασία ενός ανοιξιάτικου μήνα του Γαλλικού Επαναστατικού Ημερολογίου. Germen στα λατινικά σημαίνει σπόρος. Αυτό τον τίτλο επέλεξε να δώσει ο Εμίλ Ζολά στο μυθιστόρημά του που περιγράφει την εξαθλίωση της εργατικής τάξης των τελών του 19ου αιώνα. Μάλλον γιατί το μυθιστόρημα σκιαγραφεί επίσης την ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον που σπέρνεται ανάμεσα στους εργάτες. Ο ίδιος θα δηλώσει «Δεν είχα παρά μία μόνο επιθυμία, να δείξω αυτούς τους εξαθλιωμένους, αυτά τα θύματα της εκμετάλλευσης, αυτούς που ασφυκτιούν, όπως ακριβώς τους έχει καταντήσει η κοινωνία μας… Να προκαλέσω τέτοια κραυγή για δικαιοσύνη, ώστε η Γαλλία να πάψει, επιτέλους, να επιτρέπει να την κατασπαράζουν».

Κεντρικός χαρακτήρας του έργου είναι ο Ετιέν Λαντιέ. Ο Ετιέν φθάνει στην κωμόπολη Μοντσού στη βόρεια Γαλλία για να βρει δουλειά. Είχε απολυθεί από την προηγούμενη δουλειά του στους σιδηροδρόμους επειδή είχε επιτεθεί σε έναν προϊστάμενό του. Πιάνει δουλειά στα ανθρακωρυχεία της περιοχής και γνωρίζεται με τους υπόλοιπους ήρωες της ιστορίας. Τον Ρασενέρ απολυμένο απεργό του ανθρακωρυχείου και πλέον ιδιοκτήτη του εστιατόριου «Η Ευκαιρία». Τον Σουβάριν Ρώσο αναρχικό, πολιτικό πρόσφυγα και μηχανικό στα ορυχεία. Την οικογένεια Μαχέ που είναι εργάτες στα ορυχεία. Ο Ετιέν ερωτεύεται την μεγάλη κόρη της οικογένειας Κατερίνα και εμπλέκεται έτσι στη σχέση της με τον βίαιο εραστή της Σαβάλ.

Μπροστά στα μάτια του ξετυλίγεται το δράμα των κατοίκων που εργάζονται στα ορυχεία σαν σκλάβοι. Παράλληλα ο ήρωάς μας υιοθετεί τα σοσιαλιστικά ιδεώδη και διαβάζει σχετικά με το εργατικό κίνημα. Η έλλειψη θεωρητικού υπόβαθρου οδηγεί όμως σε μια απλοϊκή αντίληψη των σοσιαλιστικών πολιτικών. Αυτό σε συνδυασμό με τον θερμόαιμο χαρακτήρα του Ετιέν θα οδηγήσει σε αρνητικά αποτελέσματα στο μέλλον. Παρόλα αυτά οι υπόλοιποι εργάτες τον έχουν σε εκτίμηση και τον αναγνωρίζουν ως πολιτικό ιδεαλιστή. Μπροστά σε μια απόφαση της εταιρείας για περικοπές και ενώ το βιοτικό επίπεδο πέφτει διαρκώς οι εργάτες αποφασίζουν να απεργήσουν. Ο Ετιέν μπαίνει επικεφαλής της απεργίας και αυτή μετά από λίγους μήνες μπροστά στην αναλγησία της εταιρείας και λόγω της εξαθλίωσης που ανεβαίνει κατακόρυφα θα εξελιχθεί σε εξέγερση. 

Στο Ζερμινάλ ο Ζολά μας παρουσιάζει την εργατική τάξη να κάνει τα πρώτα της βήματα. Όντας ένας από τους σημαντικότερους νατουραλιστές συγγραφείς δημιουργεί ένα εξαιρετικό ψυχογράφημα. Οι ήρωες του εμφανίζονται συχνά αδύναμοι και αποκτηνωμένοι, πάντα όμως τους κοιτάζει με ρεαλισμό και βαθιά ανθρωπιά. Η Κατερίνα που είναι ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα της αφήγησης έχει έναν δυνατό και τρυφερό γυναικείο χαρακτήρα. Η πρακτικότητα, ο κυνισμός και η αντοχή που χρειάζεται να δείξει για να επιβιώσει είναι εντυπωσιακά. Άλλωστε μιλάμε για μια εποχή που οι γυναίκες και οι εργάτριες είχαν ελάχιστα δικαιώματα.

Το μυθιστόρημα έχει μεταφερθεί αρκετές φορές στον κινηματογράφο. Σημαντικότερη παραγωγή είναι αυτή του 1993 με πρωταγωνιστές τους Renaud Séchan και Gérard Depardieu. Παραθέτουμε ένα απόσπασμα από το τέλος του βιβλίου:

 

«Ο Ετιέν άφησε το δρόμο για την Βαντάμ και πήρε το καλντερίμι. Δεξιά έβλεπε το Μοντσού, που κατρακυλούσε στην πλαγιά και χανόταν. Αντίκρυ, είχε τα χαλάσματα του Βορέ, την καταραμένη τρύπα, που τρεις αντλίες άδειαζαν χωρίς σταματημό. Μετά ακολουθούσαν τα άλλα ανθρακωρυχεία στον ορίζοντα, η Βικτουάρ, το Σεντ Τομά, το Φετρί Καντέλ, ενώ προς τα βόρεια, οι υψικάμινοι κάπνιζαν μέσα στο διάφανο πρωινό αέρα. Αν ήθελε να προλάβει το τρένο των οχτώ, έπρεπε να βιαστεί, γιατί είχε ακόμα έξι χιλιόμετρα να διανύσει». «Κάτω από τα πόδια του, τα υπόκωφα χτυπήματα από τους κασμάδες συνεχίζονταν. Οι ανθρακωρύχοι ήταν όλοι εκεί, τους άκουγε να τον ξεπροβοδίζουν σε κάθε του δρασκελιά. Η Μαένταινα δεν ήταν αυτή, κάτω από τούτο το χωράφι με τα παντζάρια, με την τσακισμένη στα δύο ραχοκοκαλιά, που η ανάσα της ανέβαινε τόσο βραχνή, μαζί με το βουητό του ανεμιστήρα; Στ’ αριστερά, στα δεξιά, πιο πέρα νόμιζε ότι αναγνώριζε και άλλους, κάτω από τα στάχυα, τους φράχτες και τα νιόβγαλτα δέντρα. Τώρα, καταμεσής στον ουρανό, ο απριλιάτικος ήλιος ακτινοβολούσε, μέσα στο μεγαλείο του, ζεσταίνοντας τη γη που γεννοβολούσε. Η ζωή ανάβλυζε από τις τροφοδότες λαγόνες της, τα μάτια άνοιγαν και έβγαζαν πράσινα φύλλα, τα χωράφια αναρριγούσαν από την πίεση του χορταριού. Απ’ όλες τις μεριές, οι σπόροι φούσκωναν, υψώνονταν, ραγίζανε τα χώματα, νιώθοντας την ανάγκη για ζεστασιά και φως. Οι χυμοί ξεχειλίζανε και κυλούσανε με ψιθυρίσματα, ο θόρυβος από τα φύτρα σκόρπιζε σαν δυνατό φιλί».

«Πάλι, και πάλι, όλο και πιο καθαρά, σαν να ζυγώνανε στην επιφάνεια οι ανθρακωρύχοι χτυπούσανε. Κάτω από τις πύρινες αχτίδες του ήλιου, εκείνο το γεμάτο νιάτα πρωινό, ήταν η εξοχή που εγκυμονούσε αυτή τη βουή. Άνθρωποι φύτρωναν, ένας μαύρος εκδικητής στρατός βλάσταινε αργά μέσα στα αυλάκια, μεγαλώνοντας για τις σοδειές του αυριανού αιώνα, που όταν θα ωρίμαζε θα έκανε τη Γη να τιναχτεί στον αέρα.»

 

Παραπομπές:

Ζερμινάλ, Zola Emile, εκδόσεις ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Σ.Ι., Δεκέμβριος 1988

Βιβλιοπροτάσεις: Ζερμινάλ του Εμίλ Ζολά. Μια κραυγή για δικαιοσύνη, Αριάδνη Πολυχρονίου, frapress.gr 25/02/2015

ergatiki_antipoliteusi

H Εργατική Αντιπολίτευση δρα, αγωνίζεται, μαθαίνει και ελπίζει στους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

nine + three =

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.