Η ιδεολογική ηγεμονία της ακροδεξιάς

Ιδεολογική ηγεμονία της αριστερας

Η ιδεολογική ηγεμονία της αριστεράς είναι ένα πολύ γνωστό καθεστωτικό, δεξιό θεώρημα. Αναφέρεται στην υποτιθέμενη διευρυμένη επιρροή των αριστερών ιδεών στο χώρο της επιστήμης και του πολιτισμού μεταπολιτευτικά. Παρουσιάζει την Αριστερά ως επικράτηση του λαϊκισμού και των συντεχνιών που στηρίζεται σε ένα μεγάλο βαθμό ακριβώς σε αυτό. Δηλαδή στην ιδεολογική της ηγεμονία. Εκφραστές αυτής της θεωρίας είναι, μεταξύ άλλων, «θεωρητικοί ογκόλιθοι» όπως ο Μάκης Βορίδης και ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Είναι γεγονός ότι η μεταπολίτευση στην Ελλάδα δημιούργησε ένα κύμα ριζοσπαστικοποίησης που βοήθησε στον μετασχηματισμό της κοινωνίας σε δημοκρατικότερες και προοδευτικότερες θέσεις. Αυτό εκφραζόταν πέρα από την πολιτική, στον πολιτισμό και στην εκπαιδευτική κοινότητα. Με την σταδιακή ενσωμάτωση και περιθωριοποίηση των κομμάτων εκφραστών αυτών των πολιτικών, την υποχώρηση του κινήματος, την ενίσχυση των ευρωπαϊκών ολοκληρώσεων η ισορροπία αυτή άρχισε να αντιστρέφεται.

 

Συντηρητική μετατόπιση της κοινωνίας και του πολιτικού σκηνικού

Μπορεί κανείς σήμερα να μιλήσει για ιδεολογική ηγεμονία της αριστεράς όπως αρέσκεται να αναφέρει ο κ. Βορίδης; Μάλλον ο συσχετισμός δυνάμεων και η πολιτική ατζέντα έχουν στραφεί προς τα δεξιά. Αυτό είναι κάτι που φαίνεται τόσο στις πολιτικές κορυφές (ποσοστά πολιτικών κομμάτων, πολιτικές τους θέσεις) όσο και στην βάση. Γεγονότα όπως οι αντιδράσεις των κατοίκων των Καμένων Βούρλων στην παρουσία λίγων δεκάδων ασυνόδευτων προσφυγόπουλων στην περιοχή τους μας το θυμίζουν. Μας δείχνουν ότι δεν είναι ο Γεωργιάδης και ο Μπογδάνος που στρέφουν τον Μητσοτάκη προς τα δεξιά. Είναι μια συνολική μετατόπιση ενός σημαντικού τμήματος της εκλογικής βάσης των συντηρητικών ψηφοφόρων. Φυσικά αυτή ανατροφοδοτείται και ενισχύεται από τις επιλογές της ηγεσίας και την υιοθέτηση τμήματος της ακροδεξιάς ατζέντας και ρητορείας.

Η άρνηση της πλειοψηφίας των κρατών της Ε.Ε. να δεχτούν κάποιους πρόσφυγες δείχνει πως ακριβώς οι ευρωπαϊκές ελίτ είναι όμηροι της ακροδεξιάς. Στην περίπτωση που οι πρόσφυγες που βρίσκονται στην Ελλάδα μοιράζονταν εξίσου ανάμεσα στα 25 κράτη μέλη θα αναλογούσαν 4-5 χιλιάδες άνθρωποι ανά χώρα. Αρα το πρόβλημα δεν είναι ο αριθμός τους ή οι πόροι που θα κόστιζαν. Είναι η εντύπωση που θα κάνει η κίνηση στους κατοίκους των χωρών.

 

Ακροδεξιά ατζέντα και νεοφιλελευθερισμός

Η επικράτηση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών πρακτικών σε συνδυασμό με τις οικονομικές κρίσεις έχουν οδηγήσει στην υποχώρηση του βιοτικού επιπέδου. Ο περιορισμός του κράτους πρόνοιας και των συλλογικών διεκδικήσεων ενισχύει την ατομική θεώρηση για προβλήματα που στην πραγματικότητα είναι συλλογικά. Όπως η υγεία, η ασφάλιση, το ύψος των μισθών κ.α. Η αβεβαιότητα για το αύριο και οι συνεχείς διαψεύσεις από τα αριστερά/σοσιαλδημοκρατικά κομματα τροφοδοτούν τις συντηρητικότερες απόψεις. Οι ξένοι μετατρέπονται σε αυτούς που έρχονται να πάρουν και αυτά τα λίγα που μας έχουν μείνει. Ο κοινωνικός δαρβινισμός και ο νεοσυντηρητισμός επικρατεί στις κοινωνίες των ιδιωτών που πλέον παρακμάζουν. Οι ανορθολογικές θεωρίες όπως οι αρνητές της μάσκας και η θρησκοληψία εξαπλώνονται. 

Οι μετανάστες αποτελούσαν ανέκαθεν το πιο σκληρά εκμεταλλευόμενο τμήμα της εργατικής τάξης. Κάνουν τις πιο βαριές και λιγότερο καλά αμειβόμενες δουλειές. Αυτός ο φυλετικός διαχωρισμός στον καταμερισμό εργασίας βοήθησε στην εξάπλωση του ρατσισμού στις κοινωνίες μας. Ειδικά στον βαθμό που οι συνδικαλιστικές οργανώσεις απέτυχαν να ενσωματώσουν και να εκπροσωπήσουν τους αλλοδαπούς συναδέλφους τους. Άρα δεν αρκεί η αντιμετώπιση του ρατσισμού με όρους προοδευτικής πολιτικής ορθότητας και επίκλησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Απαιτείται μια μορφή ενότητας και αλληλεγγύης που θα στηρίζεται σε ταξικούς όρους. Σε όρους κοινού υλικού συμφέροντος των λαϊκών στρωμάτων, ανεξαρτήτως εθνότητας και θρησκείας.

Σε αυτή την βάση, η μόνη ελπίδα αντιμετώπισης της ακροδεξιάς πολιτικής και ιδεολογικής ηγεμονίας που σχηματίζεται είναι η αριστερά. Με τις διάφορες εκφράσεις της, συμπεριλαμβανομένου και του αναρχικού χώρου. Δεδομένου ότι η σοσιαλδημοκρατία και το κέντρο όπως τα ξέραμε πλέον δεν υπαρχουν. Αντιμετωπιση τόσο στα πλαίσια της κοινωνίας όσο και στην εξάληψη της ατζέντας της από το εσωτερικό των διάφορων κομμάτων. Το αν θα μπορέσει να επιτευχθεί κάτι τέτοιο είναι αμφίβολο. 

ergatiki_antipoliteusi

H Εργατική Αντιπολίτευση δρα, αγωνίζεται, μαθαίνει και ελπίζει στους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν.

4 Comments

  • Δυστυχώς, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την “μετατόπιση ενός σημαντικού τμήματος της εκλογικής βάσης των συντηρητικών ψηφοφόρων” όπως γράφεις, αλλά συνολικότερα μαι ιδεολογική μετατόπιση ακόμα και σε συνειδητούς ψηφοφόρους της αριστεράς ακόμα και σε (πρώην) στελέχη της κομμουνιστικής αριστεράς (ΚΚΕ) που συνεχίζουν να το ψηφίζουν “αταλάντευτα”.
    Η οικονομία της αγοράς (με όλα τα συμπαραμαρτούμενα – μαύρη οικονομία π.χ.), η ξενοφοβία, ο αντισημητισμός, είναι μερικά μόνο από τα συμπτώματα.
    Η κυριαρχία των Μ.Μ.Ε., το απίστευτο έλλειμμα συνδικαλιστικών φορέων, η πρωτοφανής στα δικά μου μάτια μουγκαμάρα – μούδιασμα – ανυπαρξία της (όποιας) διανόησης είναι μάλλον αποτέλεσμα του ίδιου παράγοντα και όχι αιτία.
    Δυστυχώς οφείλουμε να παραδεχτούμε την ιδεολογική ηγεμονία της Δεξιάς, ώστε να μπορέσουμε να ανοίξουμε μέτωπο εναντίον της.
    Το θέμα είναι μεγάλο έτσι κι αλλιώς.
    Αυτά για τώρα,
    θα τα ξαναπούμε.
    Τάκης

  • Αυτό που γράφεις ισχύει. Η ιδεολογική μετατόπιση δεν αφορά μόνο τους συντηρητικούς ψηφοφόρους και κόμματα. Αφορά και τμήμα των αριστερών ψηφοφόρων και της ατζέντας των αντίστοιχων κομμάτων (ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ, κτλ). Στην συγκεκριμένη περίπτωση όμως δεν είναι προσπάθεια να ενστερνιστούν τμήμα των ακροδεξιών ψηφοφόρων όπως έκανε η ΝΔ με το μεταναστευτικό, σε πρώτη φάση τουλάχιστον. Οι θέσεις του ΚΚΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής βέβαια τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να γέρνουν προς τα δεξιά και προβληματίζουν. Είναι για εμένα απότοκο της υποχώρησης και ήττας του 2012-2015 κυρίως. Του συμβιβασμού με τον Ευρομονόδρομο είτε με υπεραριστερή είτε με δεξιά αιτιολογία. Το αριστερό ΤΙΝΑ θα μας κυνηγάει για πολλά χρόνια ακόμα.

  • Το 1989 πριν την διάσπαση του ΚΚΕ επί ενιαίου Συνασπισμού, κορυφαία (τότε) στελέχη του ΚΚΕ υμνούσαν την οικονομία της αγοράς, και η εφημερίδα της Χ.Α. (με το ίδιο όνομα) είχε πρωτοσέλιδο “Από την Οικονομία της Αγοράς στην οικονομία της Πατρίδας”.
    Αυτό δηλαδή που έπρεπε να πούμε εμείς στην πραγματική του βάση δηλαδή στην “Οικονομία υπέρ του Λαού” και που δεν το είπαμε ποτέ τουλάχιστον καθαρά. Δίνοντας ταυτόχρονα χώρο στους ναζί.

    Από την άλλη, ο “Ευρωμονόδρομος” δηλαδή η διεθνοποίηση (παγκοσμιοποίηση) του κεφαλαίου χρειάζεται και αντίστοιχη αντιμετώπιση. Δεν είναι τίποτα απλό ξεκάθαρο και εύκολο και δεν σημαίνει σε καμιά περίπτωση θεοποίηση της “Ευρωπαϊκής Ένωσης”, αλλά ούτε ο στουθακαμηλισμός είναι απάντηση – στην πραγματικότητα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε – ούτε πολύ περισσότερο οι προσπάθεια ενιαίας ευρωπαϊκής πάλης – συσπείρωσης – αντίστασης, η δημιουργία δηλαδή ευρύτερης συσπείρωσης σε ευρωπαϊκή και σε διεθνή κλίμακα.
    Ξέφυγα και άλλαξα θέμα αλλά έτσι είναι αυτά.
    θα τα ξαναπούμε.
    Τάκης

  • Η Ελλάδα είναι μια χώρα με πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού να ανήκει σε αυτό που ο Πουλαντζάς αποκαλεί παραδοσιακή μικροαστική τάξη (αυτοαπασχολούμενοι, στρώματα δημοσιοϋπαλληλίας, αγρότες, κ.α.) και νέα μικροαστική τάξη. Αυτό έχει να κάνει με την ιστορική εξέλιξη του καπιταλισμού στην Ελλάδα. Αποτελούσε τμήμα μιας καθυστερημένης φεουδαρχικής χώρας (Τουρκία) μέχρι και δύο αιώνες πριν, όταν ελευθερώθηκε είχε πολύ μικρή εσωτερική αγορά που δεν βοηθούσε την ανάπτυξη βιομηχανίας, δεν έχει γίνει ποτέ πρωτογενής συσσώρευση όπως έγινε στην Αγγλία και σε άλλες χώρες και ευτυχώς.

    Η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σταδιακά συνθλίβει και περιθωριοποιεί τέτοια τμήματα του πληθυσμού. Μέσω της ενίσχυσης των μονοπωλίων, του ανταγωνισμού με τις εταιρείες του εξωτερικού, την φορολογία. Αλλωστε είναι λιγότερο ανταγωνιστικοί και παραγωγικοί σε σχέση με τα μονοπώλια και πιο δύσκολα προσαρμόζονται στις τεχνολογικές εξελίξεις που τρέχουν. Για την διατήρηση της εσωτερικής συνοχής των κρατών το παιχνίδι των επιδομάτων από την Ε.Ε. τους βοηθά να επιβιώνουν και να τους κάνει να αμφιταλαντεύονται σε σχέση με την Ε.Ε. Αλλωστε η επιβίωση πολλών από αυτούς συνδέεται με την λειτουργία της αγοράς.

    Η δυσχερής θέση που βρίσκονται τους κάνει να αναπτύσουν μια αντικαπιταλιστική συνείδηση που δεν έχει απαραίτητα βάθος, κυρίως στρέφεται ενάντια στα μονοπώλια και στους βασικούς πολιτικούς εκφραστές τους. Στην ουσία θέλουν μια γρήγορη λύση και να πάνε πίσω σε μια παλιότερη περίοδο της καπιταλιστικής ανάπτυξης που τώρα δεν υπαρχει. Για αυτό και είναι πιο επιρρεπής στην προπαγάνδα της ακροδεξιάς όπως και τα περιθωριοποιημένα στοιχεία της εργατικής τάξης. Εδώ ερχόμαστε σε αυτό που λες. Ρόλος της Αριστεράς είναι να εκπροσωπεί πολιτικά την θέληση των λαϊκών στρωμάτων. Να την μεταφράζει σε πολιτικές πράξεις. Όσα επαναστατικά κόμματα ήρθαν στην εξουσία το κατάφεραν ενώνοντας γύρω τους το σύνολο των καταπιεσμένων λαϊκών στρωμάτων, σχηματίζοντας ένα ιστορικό μπλοκ όπως θα έλεγε ο Γκράμσι. Όχι έχοντας επιρροή μόνο στην εργατική τάξη. Άρα σε μια χώρα σαν την Ελλάδα αυτό απαιτεί ακόμα περισσότερο συμμετοχή τέτοιων στρωμάτων σε σχέση με την Γερμανία πχ.

    Στην Ελλάδα του σήμερα η παραγωγική ανασυγκρότηση που αναφέρουν ΛΑΕ/ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να γίνει μέσα στα πλαίσια της ΕΕ. Όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί σήμερα τουλάχιστον. Το χρέος, οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις, οι περιορισμοί που επιβάλλονται δεν επιτρέπουν ούτε μια κλασσική κεϋνσιανή διαχείριση. Ειδικά όταν η ύφεση χτυπάει την πόρτα μας. Εννοείται πως υπάρχουν περιθώρια ελιγμών (πολιτική επιδομάτων, κ.α.) που μπορούν να δώσουν μια ανακούφιση αλλά είναι περιορισμένα. Η πραγματική λύση είναι εκτός του ζουρλομανδύα της Ε.Ε. Εκεί η ανάπτυξη της οικονομίας από μια σοσιαλιστική κυβέρνηση μπορεί να πάρει χαρακτηριστικά μεταβατικού σταδίου προς τον σοσιαλισμό. Ίσως πρέπει να ξαναδούμε την ΝΕΠ του Λενιν όχι απλά σαν μια μικρή παρένθεση/τακτικό ελιγμό αλλά σαν πολιτική για μια ολόκληρη εποχή.

    Άρα για να κλείσω ναι ισχύει ότι η έλλειψη συγκεκριμένης ρεαλιστικής πολιτικής πρότασης για την κοινωνία/οικονομία από την Αριστερά δημιουργεί πολιτικό χώρο στους ναζί. Όμως αυτό που τους ανέβασε εκτός από την προφανή στήριξη της αστικής τάξης είναι ότι με έναν επιφανειακό, λαϊκιστικό και ψεύτικο τρόπο φάνηκαν πρόθυμοι να συγκρουστούν πολιτικά με το κατεστημένο. Η αριστερά είτε υποχώρησε (ΣΥΡΙΖΑ που μάλλον η πλειοψηφία του δεν ήθελε να συγκρουστεί ποτέ) είτε επέλεξε να μην το προσπαθήσει καν και να περιοριστεί στον γνωστό και μάλλον κουραστικό πλέον ρόλο της “τίμιας”, “σταθερής” αντιπολίτευσης (ΚΚΕ).

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

five × two =

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.