Στελνετέ μου βιβλία μ’ ευτυχισμένο τέλος

Ο Ναζίμ Χικμέτ (15 Ιανουαρίου 1902 – 2 Ιουνίου 1963) ήταν Τούρκος ποιητής και δραματουργός, τα έργα του οποίου μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τουρκίας και του ΚΚΣΕ. Πέθανε στη Μόσχα από καρδιακή προσβολή. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους κομμουνιστές ποιητές του 20ού αιώνα.

Αν και τα πρώτα του ποιήματα γράφτηκαν με συλλαβικό μέτρο, ο Χικμέτ σταδιακά απομακρύνθηκε από τα πλαίσια του μέτρου και της ομοιοκαταληξίας και άρχισε να αναζητεί νέα μορφή για τα ποιήματά του. Κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων διαμονής του στη Σοβιετική Ένωση (1922-1925), η αναζήτηση αυτή έφτασε στο αποκορύφωμά της. Προτίμησε τον ελεύθερο στίχο, ο οποίος ταίριαζε και με την πλούσια τουρκική γλώσσα. Επηρεάστηκε κυρίως από τον Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι. Πολλά από τα ποιήματά του μελοποιήθηκαν από το γνωστό Τούρκο συνθέτη Ζουλφού Λιβανελί, ενώ αρκετά μελοποιήθηκαν και από τους συνθέτες Μάνο Λοΐζο και Θάνο Μικρούτσικο. Με υπουργικό διάταγμα ο ποιητής ανέκτησε, μετά θάνατον, την τουρκική υπηκοότητα που του αφαιρέθηκε το 1951 εξαιτίας των πολιτικών του πεποιθήσεων.

Ο Χικμέτ προσεγγίζει το θέμα των ποιημάτων του τόσο συναισθηματικά όσο και διανοητικά. Χωρίς να είναι ιδεαλιστής δεν χάνει καθόλου τον εσωτερικό ρομαντισμό του. Όπως αναφέρει ο Γιάννης Ρίτσος, δεν ήταν διόλου αυτό που αποκαλούμε «διανοούμενος». Δεν κατασπαταλούσε τις αισθήσεις του σε άπειρες κι αόριστες πνευματικές μεταπλάσεις. Τις βίωνε. Αισθανόταν απέραντα και σκεφτόταν με γενικές ιδέες πάνω σε βασικά λογικά σχήματα. Τα ποιήματά του αποδίδουν την περιγραφή των συναισθημάτων του αλλά και εκφράζουν βαθειά αγάπη για τον Άνθρωπο, καθώς και την ιδεολογική προσήλωση του ποιητή στην ισότητα, στην ελευθερία, στα κομμουνιστικά ιδανικά.

Η ποίησή του χαρακτηρίζεται όχι μόνο από επαναστατικότητα αλλά και από μια απίστευτη αισιοδοξία. Αυτό φαίνεται έντονα όταν γράφει μέσα στο κελί της φυλακής, μη ξέροντας αν το αύριο θα του φέρει το θάνατο, την “Πιό όμορφη θάλασσα”:

 

«Η πιο όμορφη θάλασσα είν’ αυτή,

που δεν την αρμενίσαμε ακόμα

το πιο όμορφο παιδί δε γεννήθηκε ακόμα,

τις πιο όμορφες μέρες μας δεν τις ζήσαμε ακόμα

κι ότι πιο όμορφο θα ‘θελα να σου πω

δε σ’το ‘πα ακόμα».

 

Αισιοδοξία και ρεαλισμός είναι κάτι που χρειζόμαστε και σήμερα στις δύσκολες καταστάσεις που βιώνουμε. Σε αυτή την βάση τα ποιήματα του Χικμέτ σίγουρα μπορεί να αποτελέσουν πολύ καλή συντροφιά, ειδικά τις μέρες της καραντίνας. Κλείνοντας παραθέτουμε ένα από τα ποιήματά του που αποδίδουν αυτό ακριβώς το πνεύμα1.

 

« Στελνετέ μου βιβλία μ’ ευτυχισμένο τέλος:

πως να προσγειωθεί μπορούσε ακόμη

το αεροπλάνο που το φτερό του είχε σπάσει,

πως ο γιατρός βγήκε απ”το χειρουργείο χαμογελώντας

και του τυφλού παιδιού άνοιξαν τα μάτια κ’ έβλεπαν,

πως ο παρτιζάνος ελευθερώθηκε

όταν τ’ όπλο του σκοτωτή του

ήταν κιόλας απάνω του στραμμένο,

πως το γράμμα που περίμενε κάποιος δέκα χρόνια

με τα πουλιά έφτασε μια μέρα,

πως οι ερωτευμένοι κατάφεραν να ξαναβρεθούνε

και γιόρτασαν τον γάμο τους,

πως κανείς δε χρειάστηκε να πεθάνει λαχταρώντας το ψωμί

τα τριαντάφυλλα τον ήλιο και την ελευθερία.

Στέλνετέ μου βιβλία που ευτυχισμένα να τελειώνουν,

γιατί πιστεύω πως κ’ η δική μας ηρωική κι οδυνηρή

σκοτεινή ιστορία θα τελειώσει καλά

έτσι όπως τελείωσε ΕΚΕΙ ΠΕΡΑ».

 

Παραπομπές:

1. Ναζίμ Χικμέτ Ποιήματα, Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, σελ. 121 Επιστολές και ποιήματα XXVI

2. Ναζίμ Χικμέτ, Όλγα Μάμαλη, εΜΜείς

ergatiki_antipoliteusi

H Εργατική Αντιπολίτευση δρα, αγωνίζεται, μαθαίνει και ελπίζει στους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

8 + 6 =

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.