Πέντε χρόνια από το δημοψήφισμα

5 χρόνια έκλεισαν σήμερα από την 5η Ιουλίου 2015. Την μέρα του δημοψηφίσματος της κυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ που αποτέλεσε την τελευταία μαζική λαϊκή έκφραση των κινημάτων της περιόδου 2010-2015. 5 χρόνια μετά την οπισθοχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ λίγες εβδομάδες μετά το τοπιο στην αντικαπιταλιστική/κομμουνιστική αριστερά στην Ελλάδα μοιάζει πιο προβληματικό από ποτέ την τελευταία εικοσαετία. Όχι μόνο γιατί επικρατεί ο κατακερματισμός και η αποσυσπείρωση αλλά γιατί και οι επικρατούσες ερμηνείες σχετικά με την περίοδο μάλλον αδυνατούν να εξηγήσουν τα λάθη που έγιναν και να εξετάσουν αυτοκριτικά την στάση των βασικών πολιτικών σχηματισμών που προσπάθησαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να καθοδηγήσουν την λαϊκή αγανάκτηση της περιόδου και να την διοχετεύσουν σε ένα ριζοσπαστικό πολιτικό πρόγραμμα.

Κατά την γνώμη μας η κατάληξη του 2015 και των όποιων πολιτικών δυνατοτήτων αμφισβήτησης υπήρχαν πρέπει σε ένα μεγάλο βαθμό να ξεκινήσει από τις διπλές εκλογές του 2012. Την περίοδο δηλαδή που ο δικομματισμός που είχαμε γνωρίσει μεταπολιτευτικά και ειδικότερα το ΠΑΣΟΚ κατέρρεαν εκλογικά.  Η ύφεση και τα μνημονιακά μέτρα είχε οδηγήσει ένα σημαντικό μέρος ψηφοφόρων των δύο βασικών αστικών κομμάτων να απεγκλωβίζονται μαζικά από αυτά. Ήδη από τον Απρίλη του 2012 οι δημοσκοπήσεις έδειχναν τα ποσοστά των δύο αριστερών κομμάτων με κοινοβουλευτική εκπροσώπηση (ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ) να φουσκώνουν και να γίνονται διψήφια (11%-13%). Ενώ η ΔΗΜΑΡ διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ φαινόταν να αναπτύσει δυναμική εισόδου στην Βουλή και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ να ανεβάζει τα ποσοστά της και να βρίσκεται λίγο πάνω από το 1%. 

Η χρονική αυτή περίδος λίγων μηνών (Φεβρουάριος-Ιούνιος 2012) λοιπόν συμπύκνωνε μέσα της πολύ μεγαλύτερο πολιτικό χρόνο. Ήταν μια από τις πολύ σπάνιες ευκαιρίες που το πολιτικό κενό που δημιουργούνταν και οι κοινωνικοί αγώνες που είχαν προηγηθεί έστρεφαν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού προς τα αριστερά. Το πολιτικό σύστημα δυσκολευόταν να διαχειριστεί την κατάσταση χωρίς όμως να έχει χάσει τον έλεγχο. Ο ΣΥΡΙΖΑ αποδέχτηκε την πρόκληση προτείνωντας την προοπτική μιας αριστερής διακυβέρνησης. Που για την πλειοψηφία της ηγετικής του ομάδας και των μελών του όπως αποδείχθηκε ερμηνευόταν σε ένα πρόγραμμα παραχωρήσεων στους φτωχότερους και επαναδιαπραγμάτευσης των όρων της δανειακής συμφωνίας χωρίς να υπαρχει η σκέψη για έξοδο από την ΕΕ.

Από την άλλη το ΚΚΕ δεν θέλησε να προσπαθήσει να ηγηθεί του πολιτικού κενού που υπήρχε. Προφανώς γιατί δεν πιστεύει στην δυνατότητα της κοινωνικής αλλαγής αλλά και ούτε θέλει να εξελιχθεί σε ένα κεντροαριστερό κόμμα αστικής διαχείρισης. Προτιμά να διαιωνίζει την ύπαρξή του ως κόμμα διαμαρτυρίας που παίζει έναν ρόλο στους κοινωνικούς αγώνες χωρίς όμως να γίνεται πραγματικά απειλητικό για το σύστημα. Για αυτό και κατέρρευσε εκλογικά χωρίς να έχει καταφέρει να καλύψει τις απώλειες 8 χρόνια μετά. 

Η αιτιολόγηση που έδωσε για την πολιτική του δειλία ήταν μια υπεραριστερή στα λόγια υπερσυντηριτική στην πράξη ερμηνεία. Παράλληλα με την σεχταριστική, απομονωτική, πολιτικά τυφλη του στάση προσπαθεί να εξασφαλίσει ότι δεν θα φτιαχτεί κάποιο άλλο αριστερο ή κομμουνιστικό κόμμα με κοινοβουλευτική εκπροσώπηση που θα θίξει τον ρόλο του στον συγκεκριμένο χώρο και ότι δεν θα δημιουργηθούν παρεκλίνουσες απόψεις στους οπαδούς και τα μέλη του. Όλοι είναι οπορτουνιστές και δεκανίκια του συστήματος εκτός από το ίδιο φυσικά.

Οι στάσεις του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ αν και μοιάζουν αντίθετες στην πραγματικότητα έχουν μια εκλεκτική συγγένεια. Κανένα από τα δύο κόμματα δεν πίστευε και δεν ήθελε να επιδιώξει την δυνατότητα η μνημονιακή περίοδος να οδηγήσει στην δημιουργία ενός πολιτικού πόλου που θα μπορούσε να αμφισβητήσει την οικονομική/κοινωνική τάξη πραγμάτων στην Ελλάδα. Απλά ο ένας το έκανε από τα δεξιά και ο άλλος από τα αριστερά. 

Η δε ΑΝΤΑΡΣΥΑ που δεν είχε ούτε το απαραίτητο πολιτικό βάρος αλλά ούτε και μια συνεκτική πολιτικά δομή στην ουσία διαιρέθηκε ανάμεσα σε ένα τμήμα που κράτησε παραπλήσια αλλά πιο κινηματική σταση με το ΚΚΕ (ΝΑΡ-ΣΕΚ-ΕΕΚ, κ.α.) και σε ένα τμήμα (ΑΡΑΝ-ΑΡΑΣ) που κινήθηκε πολιτικά πιο σωστά προσπαθώντας να ενισχύσει το κομμάτι του ΣΥΡΙΖΑ που θα διασπώνταν από το κόμμα μπροστά στην υποχώρησή του και θα έφτιαχνε την ΛΑΕ. Έχοντας την ελπίδα προφανώς θα δημιουργήσουν έναν νέο πολιτικό πόλο που θα μπορέσει να τραβήξει ένα μέρος των απογοητευμένων ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ σε κάποια επόμενη στροφή. Αυτές οι τάσεις είχαν γίνει φανερές ήδη μερικούς μήνες πιο πριν το δημοψήφισμα και εκφράστηκαν οριστικά λίγο μετά.

Αυτό το στοίχημα δεν πέτυχε για διάφορους λόγους. Άρα τις μέρες του δημοψηφίσματος υπήρχαν περιθώρια πολιτικών ελιγμών από την ριζοσπαστική αριστερά; Μάλλον όχι, δεδομένου ότι δεν υπήρχε ήδη κάποιος διακριτός πολιτικός πόλος που να θέλει και να μπορεί να “καβαλήσει τον τίγρη” της λαϊκής αγανάκτησης και να ασκήσει πολιτική πίεση στην κυβέρνηση. Παρόλα αυτά έπρεπε να ψηφίσει “ΟΧΙ” και να προσπαθήσει έστω με όποια μέσα μπορούσε να εμπλακεί με τις μάζες που με τις όποιες αυταπάτες είχαν εμπιστεύονταν το κάλπικο δημοψήφισμα του ΣΥΡΙΖΑ. Ναι έπρεπε. 

Μια επαναστατική πρωτοπορία πρέπει να κινείται μαζί με τις μάζες. Όταν αυτές βγαίνουν μπροστά πιο επιθετικά να κάνει και αυτή το ίδιο και όταν υποχωρούν να υποχωρεί. Επίσης όμως πρέπει να αντιλαμβάνεται τις πολιτικές της δυνατότητες ανα πάσα στιγμή και να κάνει τους απαραίτητους συμβιβασμούς όταν απαιτείται ώστε να μπορέσει να βγάλει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα μέσα από μια κατάσταση που δεν είναι σίγουρο που θα μας οδηγήσει. Η λογική της επαλήθευσης των σταθερών μας θέσεων και των καλών μας προθέσεών μετά την ήττα δυστυχώς δεν αφορά κανέναν εκτός από κάποιους μυημένους που αναπολούν το κινηματικό τους παρελθόν. Είναι χαρακτηριστικό δείγμα πολιτικού αναχωρητισμού και αυτό είναι το μόνο που υπάρχει σε μεγάλο βαθμό στην σημερινή αντικαπιταλιστική/κομμουνιστική αριστερά στην Ελλάδα. Όλα τα υπόλοιπα μοιάζουν να εξαντλούνται.

ergatiki_antipoliteusi

H Εργατική Αντιπολίτευση δρα, αγωνίζεται, μαθαίνει και ελπίζει στους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

17 + 20 =

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.